Actuele verwachtingen waterstanden

Vanaf afgelopen maandag is het weer in de stroomgebieden omgeslagen en viel er voldoende regen om Rijn en Maas op te laten veren vanuit de zeer lage standen van de afgelopen weken. De Rijn is sinds de laagte stand op 17/8 nu bijna 50 cm gestegen en later in de komende week volgt nog meer water vanuit het zuiden van het stroomgebied. Het is nu een paar dagen droog, maar vanaf dinsdag bereikt nieuwe regen de stroomgebieden en worden de rivieren nog wat verder gevuld. De periode van extreem lage riviervoeren is in ieder geval voorlopig voorbij. In het waterbericht leest u de details. De rubriek Water Inzicht ontbreekt deze week.

Water van de week

Later in de week mogelijk weer veel regen

De regen is eindelijk gekomen en de weeromslag die vorige week al werd aangekondigd is een feit. De neerslaghoeveelheden zijn meteen ook flink groot: in Nederland viel op veel plaatsen zo'n 30 tot 40 mm en in de westelijke provincies, onder invloed van het warme zeewater, zelfs 40 tot 60 millimeter. Alleen het uiterste noorden van Groningen en Friesland bleef wat achter met 10 tot 20 mm. Deze hoeveelheden zijn uiteraard niet genoeg om het grote neerslagtekort op te lossen dat zich sinds eind juni heeft opgebouwd. Maar de bovenste bodemlaag is alvast weer wat natter geworden en we zullen dat terugzien aan het gras in weilanden, bermen en niet gesproeide gazons dat nu snel weer groen gaan kleuren.

Ook buiten de grenzen viel aardig wat regen en dat gaan we merken in de waterstanden van de rivieren. Zoals de neerslagkaart hieronder met de hoeveelheden van de afgelopen week laat zien, viel niet ver over de grens in Duitsland (rondom Keulen) zo’n 50 tot 60 mm regen. Dit water zorgt op dit moment voor de stijging van de Rijn bij Lobith. Ook In de Ardennen viel tot meer dan 50 millimeter regen en op de locatie van de grote bosbrand, aan de oostgrens van België, viel nog wat meer. 

Eerste neerslag .jpg

In brede strook tussen Luxemburg Frankfurt en Straatsburg viel buiten de prijzen en hier viel vaak niet meer dan 10 millimeter. Dat zien we ook terug aan de Moezel, die hier ontspringt, en de afgelopen dagen nog maar weinig steeg. Verder naar het zuiden nemen de hoeveelheden neerslag weer toe en vooral de Alpen zijn, zoals verwacht, de koploper met lokaal meer dan 100 mm regen.

De regen die in de noordwestelijke helft van Zwitserland is gevallen, vult nu, samen met regen in Zuid-Duitsland, de Boven-Rijn weer aan en dit water bereikt over enkele dagen Nederland. Het water dat in het noordoosten van Zwitserland viel komt niet direct naar Nederland, want dit wordt eerst gebufferd in de Bodensee. Het waterpeil van dit grootste meer van de Alpen was de afgelopen weken ver gedaald; tot een niveau dat in de 200-jarige meetreeks nog nooit in de zomermaanden was opgetreden. Ondanks de vele regen stijgt dit grote meer maar langzaam.

Het was vooral vanwege deze zeer lage peilen in de Zwitserse meren dat de Rijnafvoer in Nederland de afgelopen weken zo extreem laag kon worden. Dit lage niveau was niet alleen het gevolg van de droge en warme zomer. De droogte in Zwitserland begon dit jaar namelijk al in de winter en op februari na waren alle maanden droog tot zeer droog. Eén maand droog weer kan de Rijn goed hebben en ook een droog seizoen levert wel lage waterstanden op maar hoeft nog niet tot extremen te leiden; maar als het meer dan een half jaar droog is, dan is dat zelfs voor de Rijn te veel van het goede.

De lagedrukgebieden die de afgelopen week de regen en de buien brachten, zijn inmiddels weer verder getrokken en de komende 3 dagen staat het weer opnieuw onder invloed van een hogedrukgebied. In tegenstelling tot wat we de afgelopen weken vaak zagen, trekt dit hoogdrukgebied vrij snel vanaf Ierland over de Noordzee in de richting van Scandinavië. Dat maakt de weg vrij voor nieuwe lagedrukgebieden later in de komende week. Het droge weer dat vandaag begint houdt daarom niet langer dan een dag of 3 aan.

Vanaf de tweede helft van de komende week staat het weer in Nederland en de stroomgebieden weer onder invloed van lagedrukgebieden die vanaf de Atlantische Oceaan het continent op trekken. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe dat proces precies gaat verlopen: één lagedrukgebied nadert vanaf het noorden van de Atlantische Oceaan een ander vanaf de zee ten westen van Portugal. Deze twee systemen smelten samen en komen vrijdag aan boven de Noordzee. Daar diept het lagedrukgebied plotseling uit tot een meer serieuze depressie met een kerndruk van 980 Hpa, die in de dagen daarna naar het noordoosten wegtrekt.

In de loop van de week na het komend weekend komt het weer dan opnieuw onder invloed van hogedrukgebieden, maar ook dan zou dat slechts tijdelijk zijn. Een terugkeer naar langdurig droog weer lijkt er voorlopig niet in te zitten en mogelijk breekt er nu zelfs een heel natte periode aan. Voor de situatie in de stroomgebieden betekent deze opeenvolging van hoge- en lagedrukgebieden dat het, onder invloed van het overtrekkende hogedrukgebied, tot dinsdag nog droog blijft, maar dat er daarna weer regen valt, als het Spaanse en later gecombineerde lagedrukgebied zijn opwachting maakt.

Op dinsdag al trekt vanuit het zuidwesten vanaf Frankrijk een gebied met regen richting het midden van Duitsland. Op woensdag trekt deze regenzone verder naar het oosten, maar op donderdag nadert vanuit het westen alweer nieuwe regen, die vooral in België en Nederland een grote neerslagom op zou kunnen leveren. Het KNMI noemt zelfs hoeveelheden van 50 tot 100 mm in 24 uur, wat, als het uitkomt, zeker lokaal tot overlast kan gaan leiden. Het stroomgebied van de Rijn krijgt op vrijdag met deze neerslag te maken als het weersysteem verder naar het oosten trekt.

De zaterdag verloopt wat droger, maar op zondag en maandag kan opnieuw veel regen vallen als het uitdiepende lagedrukgebied over de Noordzee trekt. Pas vanaf dinsdag na komend weekend wordt het wat rustiger en volgen enkele droge dagen. Maar ook dan waarschijnlijk niet voor lang, want tegen het weekend van 5 en 6 september zou het opnieuw kunnen gaan regenen. Al met al kan er tijdens deze natte periode (t/m 1/9) zo’n 40 tot 80 mm regen vallen in Nederland en de stroomgebieden. De Middelgebergten zoals Vogezen, Zwarte Woud, Sauerland en Ardennen ontvangen dan het meeste, maar ook de Nederlandse kuststrook doet goed mee.

Als deze regen er inderdaad gaat komen, dan betekent dat, dat de droogte in Nederland verder naar de achtergrond wordt verdreven en er mogelijk zelfs een periode van lokale wateroverlast aanbreekt. Dat wil trouwens niet zeggen dat de grondwatervoorraden dan al weer zijn aangevuld, daar zijn meerdere maanden met nat weer voor nodig. Nog een disclaimer en dat is dat het weermodel dat ik het meeste volg van dag tot dag nog met verschillende oplossingen komt; dus het kan nog anders uitpakken. Als het eerste hogedrukgebied is vertrokken en medio komende week het lagedrukgebied zich verder ontwikkelt, is er meer zekerheid over de hoeveelheid regen die er gaat vallen.

Rijn stijgt naar iets onder 7 m NAP in loop van de weeek, later waarschijnlijk nog wat hoger

In de Rijn zijn twee golfjes water onderweg. De eerste is afkomstig uit het Midden van Duitsland en heeft voor een deel inmiddels Lobith bereikt. Nadat afgelopen maandag de laagste waterstand werd bereikt van 6,12 m NAP (uurgemiddelde) is de stand eerst schoorvoetend maar later wat sneller gaan stijgen. Vandaag of morgen wordt één voorlopig hoogste stand bereikt van ca. 6,65 m NAP. De afvoer bedroeg tijdens het minimum op maandag slechts 556 m³/s en die is dan weer gestegen tot ruim 750 m³/s. De komende week komt daar, ter geruststelling van alle watergebruikers in Nederland,  nog meer bij.

De laagste afvoer, die ik hierboven noem, is het laagste uurgemiddelde (op 17/8 om 17 uur) wat ik uit de meetreeks kon opmaken. Dit is een voorlopige waarde, want Rijkswaterstaat geeft aan dat deze waarde waarschijnlijk wat hoger zal zijn. Het is niet vreemd dat er onzekerheid is over deze waarde want veel meetpunten langs de rivier zijn niet ingesteld op zo lage waterstanden en afvoeren. Zo vielen in Duitsland ook de meetpunten van o.a. Worms, Kaub, Keulen en Emmerich uit omdat de stand daar onder het, tot nu toe voor mogelijk gehouden, minimum zakte. Gelukkig bleven een aantal meetpunten wel werken waardoor het toch mogelijk was om een redelijk accurate verwachting te maken tijdens deze uitzonderlijke periode.

Het eerste golfje water passeert vandaag en morgen en omdat het nu enkele dagen droog is in het stroomgebied gaat de stand vanaf morgen ook weer wat zakken. Maar het goede nieuws is dat er vanuit Zuid-Duitsland ook nog aardig wat water onderweg is van de neerslag die afgelopen vrijdag in Zuid Duitsland en Zwitserland is gevallen. Dit water arriveert in de tweede helft van de week bij Lobith en de waterstand stijgt dan nog wat verder dan tijdens het golfje dat nu passeert. De daling zal slechts 10 tot 15 cm bedragen, naar ca 6,55 m NAP op woensdag en vanaf dan stijgen naar ca 6,85 m NAP op vrijdag 28/8, bij een afvoer van ca 825 m³/s.

Dat is alweer 50% meer dan een dag of 10 eerder. Voor de watergebruikers in Nederland is dat goed nieuws. Zo kan het IJsselmeer via de IJssel weer wat gevuld worden. Al was dat de afgelopen week ook al door de regenval gebeurd, want op het meer viel ook een centimeter of 4 water. Tegelijkertijd zal de watervraag de komende periode ook snel kleiner worden, want de verdamping is niet zo groot meer en er gaat mogelijk veel regen vallen in Nederland. Mogelijk dat er over een dag of 10 alweer water gespuid moet worden naar de Waddenzee om het zomerse streefpeil niet te overschrijden.

Als het tweede golfje op 28/8 bij Lobith passeert is ondertussen de volgende natte periode in het stroomgebied al aangebroken. Als de verwachtingen uit komen dan zou dat vooral in Midden-Duitsland weer aardig wat regen op moeten leveren en dat zou betekenen dat de stand vanaf 28/8 waarschijnlijk niet of nauwelijks daalt, maar weer wat verder gaat stijgen. Het is nog afwachten hoeveel regen er precies gaat vallen, maar een stijging tot boven 7 m NAP, mogelijk 7,25 m, in de periode van 2 t/m 5 september zou dan mogelijk moeten zijn.

De afvoer daarbij bedraagt 900 tot 1000 m³/s. Dit lijkt heel wat na de 556 m³/s van afgelopen maandag, maar is nog steeds aan de lage kant. De langjarig gemiddelde laagste stand bij Lobith bedraagt namelijk ca 7,5 m en de afvoer ca 1.100 m³/s. Wat later in september het peil in de Rijn gaat doen, is uiteraard nog onduidelijk, maar een lange doge periode met opnieuw zeer lage waterstanden lijkt er voorlopig niet te komen.

Maas eerst rond 50 m³/s, aan het eind van de week naar 100 tot 150 m³/s.

De Maasafvoer hield zich gedurende de lange droge periode relatief goed. Dankzij de aanvulling vanuit o.a. Belgische stuwmeren, en ook van de rioolwaterzuiveringen in het stroomgebied, daalde de afvoer van de Maas ter hoogte van Luik aanvankelijk niet verder dan tot ongeveer 40 m³/s, waarvan ongeveer 15 via het Albert kanaal werd afgevoerd naar het westen van België en circa 25 m³/s Nederland bereikte bij Maastricht. In de laatste dagen van de droge periode daalde de afvoer nog iets hij kwam er bij Nederland nog slechts 20 m³/s binnen. Dit zijn de gemiddelden over de dag want gedurende één dag zijn er altijd flinke schommelingen.

Vanaf het moment dat het is gaan regenen is de afvoer weer gaan stijgen en het daggemiddelde bedraagt nu weer ongeveer 50 m³/s. De dagen dat er veel regen viel in Wallonië waren er ook flinke uitschieters in de Maasafvoer; zo steeg deze in de nacht van 19 op 20 augustus bij Maastricht in enkele uren tijd van slechts 25 naar bijna 450 m³/s om meteen daarna weer naar beneden te tuimelen. Het leverde in de Grensmaas nabij Borgharen een stijging op van bijna 2,5 m in de waterstand binnen slechts 3 uur. Het is het bekende effect van regen die op het verharde oppervlak van het sterk verstedelijkte Maasdal valt en dan snel tot de afvoer komt, gecombineerd met het onberekenbare stuwbeheer van de Waalse stuwen.

Tussen deze pieken door was de afvoer steeds weer wat lager maar gemiddeld genomen is er nu toch wel iets gestegen. De komende 3 dagen valt er nauwelijks regen in het stroomgebied en gaat de afvoer waarschijnlijk weer wat naar beneden punt maar dat is van korte duur, want vanaf dinsdag tot en met vrijdag kan er flink wat regen vallen in de Ardennen. En ook vanaf zondag t/m dinsdag over een week wordt opnieuw aardig wat regen verwacht. De afvoer kan daardoor stijgen tot gemiddeld zo’n 100 m³/s en op dagen met veel regen 150 m³/s.

Vanwege de wat bijzondere weersituatie aan het eind van de week, als het lagedrukgebied uitdiepend over de Noordzee naar het oosten trekt, is een wat hogere uitschieter naar mogelijk 500 m³/s ook niet ondenkbaar; mocht er op een van die dagen erg veel regen vallen. Halverwege de week na het volgend weekend lijkt de weersituatie weer wat droger te worden en gaan de afvoer waarschijnlijk weer wat dalen. Maar dat is nog te ver weg om met zekerheid iets over te kunnen zeggen.

Rijn stijgt langzaam, eerst naar 6,6 m nAP, later mogelijk 7 m.

De Rijn bereikte maandag bij Lobith zoals verwacht de laagste stand. Gedurende enkele metingen (die iedere 10-minuten worden gedaan) kwam de stand uit op 6,10 m NAP, maar dit waren uitschieters naar beneden en als we naar het gemiddelde van een uur kijken dan was het 6,12 m NAP.

De afvoer was gezakt tot onder de 600 m³/s en Waterinfo.nl meldde een laagste waarde van 560 m³/s. Rijkswaterstaat geeft echter aan dat de metingen de laatste dagen onbetrouwbaar waren en mogelijk een onderschatting. Als we net over de grens in Duitsland kijken, dan meldt Duisburg daar een afvoer van 575 m³/s. Doorgaans is dit meetpunt iets hoger dan Lobith, dus de 560 m³/s zal er niet heel ver vanaf gezeten hebben. Hopelijk komt RWS later nog met een bijgewerkte afvoer.

Vanaf maandagmiddag is de stand weer licht gaan stijgen en de vraag is hoever die stijging doorzet de komende tijd. De verwachting voor de waterstanden in de komende dagen bestaat uit verschillende fasen. Ten eerste is er de regen die sinds het weekend in het stroomgebied gevallen is:

• Op zaterdag en zondag steeg de Rijn in Duitsland al een heel klein beetje en daardoor begon de stijging bij Lobith op maandag.
• Veel regen viel er op maandag in Zwitserland en Zuid-Duitsland. Dit leverde in de Boven-Rijn een bescheiden stijging op en dit water zal rond het weekend in Nederland aankomen.
• Op dinsdag en woensdag is in het midden van Duitsland, de Ardennen en het noordoosten van Frankrijk regen gevallen. Dit waren de regengebieden die ook in Nederland aardig enkele centimeters regen hebben gebracht. Vooral woensdag viel veel regen in een brede strook over Midden-Duitsland (omgeving Keulen). De regen die over de grens viel, zorgde vanaf dinsdag voor een langzame verdere stijging van de Rijn bij Lobith. Omdat er nog aardig wat water onderweg is, zet deze stijging nog door t/m zaterdag. Als ik de totale aanvoer bij elkaar optel, dan verwacht ik dat de stand bij Lobith als gevolg van deze regen tot ca 6,6m NAP kan stijgen op zondag 23/8 en maandag 24/8. De afvoer bedraagt dan weer ca 725 m³/s.

Dan de verwachting voor de komende dagen:

• De regenzone die woensdag over Midden-Duitsland lag, trekt vandaag naar het zuiden en brengt op vrijdag flink wat regen in Zuid-Duitsland en dan zijn ook de Alpen weer aan de buurt. Dit water zal pas medio volgende week aankomen bij Lobith.
• Van zaterdag t/m maandag passeert een hogedrukgebied de stroomgebieden van west naar oost en is het grotendeels droog. Als gevolg van deze droge dagen ontvangt de Rijn een paar dagen geen extra water en daardoor gaat de stand in Lobith vanaf maandag 24/8 weer een paar dagen dalen naar onder de 6,5 m NAP, mogelijk 6,4 m NAP.
• Vanaf dinsdag 25/8 bereikt nieuwe regen het stroomgebied en er volgen dan een paar natte dagen. De regen hangt samen met een lagedrukgebied dat vanaf Spanje naar het noordoosten trekt en in de periode van 25 t/m 29/8 vrij veel regen kan gaan zorgen. Het lijkt voldoende te zijn om de Rijn bij Lobith later in die week (vanaf 27/8) weer verder te laten stijgen. Een stand van 7 m zou dan vanaf 30/8 weer mogelijk moeten zijn.

Deze verwachting is uiteraard nog met een slag om de arm; de regen moet immers nog vallen. Maar omdat de weermodellen een langere natte periode aankondigen, maakt het niet zoveel uit wanneer de regen precies valt. Zo’n natte periode zorgt namelijk gewoonlijk voor voldoende water in de rivier om de stand verder te laten stijgen. Hoever is nu nog moeilijk te zeggen, maar een stand van 7 m moet mogelijk zijn in de laatste dagen van augustus, of anders vanaf begin september.

Aanstaande zondag een volgend bericht; dan weten we ook meer over de neerslag in de peridoe vanaf 25/8. 

Het was de afgelopen week nog spannend of de weeromslag er wel zou komen. Het was al snel duidelijk dat het koeler zou worden, maar of er ook genoeg regen zou vallen om het tij te keren voor de droogte en laagwater bleef lange tijd ongewis. Voor iedereen die op een of andere manier afhankelijk is van het water, is er nu toch wel goed nieuws, want de komende week gaat er voldoende regen vallen om de scherpste kantjes ervan af te halen. In het waterbericht leest u de details. Ditmaal geen Water Inzicht.

Water van de week

De langverwachte weeromslag lijkt er toch echt te komen.

Het was de afgelopen week in vergelijking met andere keren lastig om de verwachting voor de waterstanden op te stellen voor de komende 1 tot 2 weken. Dat heeft te maken met de weersverwachting, die de afgelopen dagen nogal sterk wisselde. In de loop van voorbije week liet het doorgaans betrouwbare Europese weermodel voor zondag 16 en maandag 17/8 een regenzone zien boven het midden van het stroomgebied gevolgd door een periode met op veel dagen regen.

Als dat uit zou komen zou maandag al de laagste stand in Nederland bereikt worden en daarna een stijging inzetten. Maar in de loop van de dagen daarna droogde deze verwachting soms weer op, om op een ander moment weer te activeren. Gisteren, zaterdagochtend was de regen voor de rest van de week zelfs grotendeels verdwenen in de verwachting. Andere modellen gaven al meteen minder regen aan, maar die gaven voor later in de week juist weer meer neerslag aan.

Zeker met de voorgeschiedenis in het achterhoofd, waarbij de hoeveelheid regen  in de loop van de verwachting steeds weer opdroogde, leek het op een herhaling van zetten en zou het misschien toch weer grotendeels droog blijven. Geen weeromslag dus en daarmee zou de periode van lage waterstanden nog zeker een dag of 10 aan kunnen houden.

Maar afgelopen zaterdagavond was het beeld weer heel anders, met veel meer regen in de verwachting, vooral in Zuid-Duitsland en Zwitserland en ook Nederland kreeg zijn deel. Zondagochtend en -avond bleef deze grote hoeveelheid regen aanwezig in de verwachting en de kans is daarmee erg groot geworden dat er voldoende regen gaat vallen in het stroomgebied om de Rijn weer uit het dal te laten stijgen.

In de komende 10 dagen kan in Nederland tot zo’n 50 mm regen gaan vallen en ook in grote delen van Duitsland valt flink wat regen; in de Middelgebergten lokaal tot 75 mm. De Alpen zijn koploper met mogelijk meer dan 100 mm. Morgen, maandag, valt al veel regen in Zwitserland en Zuid-Duitsland. Op dat water moeten we in Nederland nog wel even wachten, want dat zal ons pas komend weekend bereiken.

Dinsdag kan er in Midden-Duitsland aardig wat regen vallen en vooral woensdag wordt daar een natte dag. Dit water bereikt Nederland al vanaf donderdag. Ook in de Ardennen valt dan regen, wat voor de Maas wat extra water op kan leveren. Donderdag en vrijdag valt er ook weer regen, nu weer in het zuiden van het stroomgebied.

Het weekend verloopt waarschijnlijk vrijwel droog, als een rug van hoge druk over West-Europa naar het oosten trekt. Maar in tegenstelling tot eerdere keren dat er wat regen viel, lijkt dit geen overgang te worden naar een nieuwe lange droge periode. Want vanaf maandag 24/8 staat opnieuw aardig wat regen op het programma voor het zuiden van het stroomgebied, als een nieuw lagedrukgebied vanaf de Oceaan zijn opwachting maakt.

Dit kan uiteraard nog veranderen op deze termijn, maar het is duidelijk dat de nattere dagen vanaf nu de overhand gaan krijgen. De weeromslag naar een natter weertype lijkt er toch echt te gaan komen. Uiteraard moet de regen nog gaan vallen, maar het moet raar lopen wil dit niet het einde inluiden van de huidige laagwaterperiode.

Rijn gaat vanaf donderdag stijgen; komend weekend weer >6,5 m, later mogelijk >7 m

De Rijn is de hele week langzaam verder gedaald met enkele centimeters per dag en bereikte vandaag, zondag, een stand van 6,13 m NAP. De afvoer bedroeg vandaag nog slechts 560 m³/s. Morgen maandag gaat daar nog iets vanaf, maar de 6,1 m zal niet onderschreden worden verwacht ik. In Duitsland zijn zaterdag en zondag al wat buien gevallen en die leveren net voldoende water op om de Rijn niet verder te laten dalen dan 6,12 m en een afvoer van ca 555 m³/s.

Op woensdag kan al wat extra water arriveren wat de stand een paar cm laten stijgen, maar vanaf donderdag gaat de stand pas wat sneller omhoog. Dan arriveert het water van de neerslag die op woensdag gaat vallen in het midden van Duitsland. Op zaterdag kan dan stand de 6,5 m NAP alweer passeren en zondag de 6,6 m NAP. De afvoer kan dan alweer gestegen zijn tot tussen 700 en 750 m³/s. Nog steeds erg laag, maar voldoende om bv het IJsselmeer weer een paar cm te laten stijgen

De eerste dagen na het komend weekend stagneert de stijging en gaat de stand mogelijk weer wat omlaag vanwege de drogere dagen die vanaf komende vrijdag aanbreken. Het ziet er nu naar uit dat het vanaf het begin van de week na volgend weekend opnieuw gaat regenen en als dat uitkomt, kan de stand in de loop van die week verder stijgen naar 7 m NAP. De afvoer kan dan weer stijgen tot rond 900 m³/s en mocht er voldoende regen vallen, dan komt zelfs de 1000 m³/s weer in zicht. 

Het is uiteraard nog afwachten of de regen er in zo grote hoeveelheden gaat komen. We zullen nog een paar dagen moeten afwachten tot de eerste neerslagdata uit Duitsland en Zwitserland binnendruppelen. 

Maas gaat weer wat stijgen, naar 50, later mogelijk 100 m³/s.

Ik heb er al meerdere keren over geschreven dat het verrassend is dat de Maas de afgelopen droge periode niet verder daalde dan ca 25 tot 30 m³/s. De afgelopen weke was dat ook zo, al ging de afvoer de laatste dagen wel wat naar beneden, naar ca 20 tot 22 m³/s gemiddeld over de dag. Misschien dat de buffers toch bijna zijn uitgeput na allee warmte en droogte. De komende dagen zullen we het zien.

Deze periode zal echter niet heel lang duren want ook in het stroomgebied van de Maas wordt aardig wat regen verwacht. OP dinsdag kan er al wat vallen, maar vooral woensdag kan er 10 tot 20 mm vallen. Dat is voldoende om de Maas wat te laten opveren. Als het om gestaag vallende regen gaat zal de stijging niet zo groot zijn; misschien dat de 50 m³/s dan weer bereikt wordt. Maar als het om buien gaat dan levert dat in de Maas vaak kleine, korte pieken op, die dan korte tijd tot 200 m³/s kunnen stijgen.

Vanaf donderdag volgen weer een paar drogere dagen in het stroomgebied, waardoor de afvoer weer kan dalen tot ca 30 m³/s. Tot het na het weekend weer natter wordt. Maandag en dinsdag kan dan voldoende regen vallen voor een nieuwe en wat verdere stijging en mogelijk dat dan de 100 m³/s weer bereikt kan worden. Of er daarvoor voldoende valt is nu nog niet te zeggen, maar een terugkeer naar een langere droge periode lijkt er voorlopig niet te komen.

Rijn daalt naar 6,1 m NAP; afvoer nog maar 560 m³/s

De omslag naar een ander weertype zit nog steeds in de verwachtingen en begint vanaf komende zaterdag als de warmte in onze omgeving wordt verdreven door het binnenstromen van koelere lucht. In eerdere berekeningen leek dat op zondag boven Midden-Duitsland flink wat regen op te gaan leveren, maar die verwachting is weer sterk afgeschaald. Het blijft nu op zondag bij een aantal buien en die gaan de Rijn nog maar weinig water opleveren.

In Zuid-Duitsland en Zwitserland worden op zondag en maandag meer buien verwacht, maar dat water is nog die hele week onderweg en bereikt Nederland pas aan het eind van de week. Maar er is voor de gebruikers van het rivierwater in Nederland ook goed nieuws, want het oppermachtige hogedrukgebied dat zo lang het weer bepaalde, lijkt niet terug te keren en lagedrukgebieden gaan vanaf de tweede helft van volgende week het weer bepalen en voor meer regen zorgen in het stroomgebied.

Hoeveel regen dat oplevert is op deze termijn nog niet te zeggen. De uitkomsten van de verschillende berekeningen en tussen de verschillende modellen wisselen nogal, maar het moet raar lopen wil er helemaal geen regen vallen. Die regen wordt pas vanaf donderdag of vrijdag verwacht in het duurt dan nog tot in het weekend van 22/23 augustus voordat we daar in Nederland iets van merken.

Er zijn zelfs verwachtingen die later in de volgende week de grens tussen koele lucht uit het noorden en warme lucht vanuit het zuiden boven Duitsland positioneren en dat zou dan zelfs in korte tijd veel regen op kunnen leveren. Voorlopig zullen we daar maar niet te veel waarde aan hechten, maar wel interessant om te blijven volgen. Ooit moet de overgang komen naar een veel natter weertype en misschien is deze verwachting de kanarie in de kolenmijn.

De Rijn is de afgelopen dagen langzaam verder gedaald met de verwachte ca. 2 cm per dag en inmiddels is de stand bij Lobith tot onder de 6,2 m NAP gezakt. De afvoer bedraagt nog maar 585 m³/s; al 35 m³/s onder de tot dit jaar laagste afvoer uit 1947. De komende dagen zet die daling door met ongeveer dezelfde snelheid. De buien van komend weekend brengen onvoldoende water voor een stijging en waarschijnlijk zet de daling daarom ook na het weekend nog door.

Het dieptepunt dat ik voor komende maandag had verwacht, komt er wel, maar omdat er weinig regen valt, stijgt de river daarna nog niet meteen. Of een paar buien moeten op zondag en maandag net het stroomafwaartse deel van de Rijn in Duitsland weten te vinden. Uitgaande van weinig regen in de komende dagen ga ik ervan uit dat de waterstand daalt tot ca 6,1 m NAP op maandag 17/8. De afvoer is dan gedaald tot nog maar 560 m³/s.

Omdat er maar weinig regen wordt verwacht in de eerste dagen van de komende week verwacht ik geen stijgeing, maar een ongeveer stabiele lage stand die enkele dagen aanhoudt t/m woensdag of donderdag in die week. Daarna kan het extra water van de regen die in het komend weekend in Zuid-Duitsland is gevallen ons bereiken en gaat de stand iets omhoog.

Voorlopig lijkt dat niet meer dan 1 of 2 decimeter te zijn, maar als de regenval in de rest van Duitsland in het midden van de volgende week toch wat forser uitvalt, dan zou al vanaf het eind van de week de stand iets verder kunnen stijgen. Veel meer dan 6,5 m NAP verwacht ik echter niet. Pas vanaf het begin van de week na volgend weekend (vanaf 24/8) is een wat verdere stijging mogelijk. Dit is dan gebaseerd op de sterkere regenval die wordt verwacht vanaf 21/8.

Samengevat: eerst daalt de stand nog 4 dagen naar ca 6,1 m NAP op 17/8, daarna 3 tot 4 dagen stabiel op dit niveau en daarna een voorzichtige stijging van enkele decimeters (bij weinig neerslag vanaf komend weekend) tot een halve meter (bij wat meer neerslag). Vanaf 24/8 zou een wat verdere stijging kunnen volgen, maar dan moet het volgende week wel flink gaan regenen, anders blijft de stand weer steken bij ca 6,5 m NAP.

Een korte update van de situatie in de Rijn en de verwachting voor de komende 2 weken 

Deze hele week blijft het droog en dalen de waterstanden langzaam verder, maar na het weekend is de kans nu groot dat er voldoende regen gaat vallen om de riverafvoer te laten stijgen. Er was de afgelopen 2 dagen een heel klein beetje extra water onderweg, maar dat heeft de stand bij Lobith hoogstens even gestabiliseerd op 6,27 tot 6,28 m. De afvoer was gezakt tot een historisch lage 615 m³/s. Deze stand en afvoer houden vandaag nog aan, maar vanaf morgen gaat de daling weer verder.

Stroomopwaarts van Nederland zakt de afvoer de komende dagen gemiddeld met zo'n 5 m³/s, maar de eerste dagen nog iets sneller.  Dat betekent dat de stand bij Lobith vanaf morgen met zo'n 2 cm per dag verder daalt. Deze daling houdt aan tot in ieder geval het komend weekend en ik verwacht dat de stand al vanaf donderdag of vrijdag onder de 6,2 m NAP zakt. De afvoer kan woensdag of donderdag onder de 600 m³/s zakken; dus een aanscherping van het afvoerrecord van een paar degen geleden. Op zondag 16 en maandag 17/8 kan de stand tot ca 6,15 m NAP zijn gezakt en de afvoer tot 575 m³/s. Nog iets lager dan waar ik zondag vanuit ging. 

Langzamerhand neemt de zekerheid toe dat het vanaf het weekend tot een weeromslag komt in het stroomgebied. Nederland lijkt de dans nog even te ontspringen, hier blijft het nog wat langer droog, maar stroomopwaarts in Duitsland, Frankrijk en Zwitserland kan vanaf zaterdag 16 augustus al regen gaan vallen. Op zondag en ook maandag worden meteen aardig grote hoeveelheden verwacht, voldoende voor een stijging van de Rijn in Nederland vanaf dinsdag 18/8.

Het is nog steeds geen heel overtuigende weeromslag. Het wordt in eerste instantie veroorzaakt door een lagedrukgebied dat ten zuiden van Nederland over Frankrijk naar het oosten trekt. Ondertussen blijft de Atlantische Oceaan nog op slot door een groot hogedrukgebied dat daar ligt. Het is de vraag hoeveel vocht het lagedrukgebied kan oppikken boven het opgedroogde continent om nog veel regenval te initiëren.

Na twee natte dagen wordt het vanaf volgende week dinsdag weer voor enkele dagen droog. Een paar dagen later kan zich een volgend lagedrukgebied ontwikkelen boven West-Europa en vanaf 21 augustus zou er dan opnieuw regen kunnen gaan vallen. Op dat moment lijkt het hogedrukgebied op de Atlantische oceaan wat minder uitgesproken, waardoor de baan van lagedrukgebieden vanaf de oceaan wat zuidelijker kunnen komen te liggen. Daarmee kunnen dan regengebieden worden aangevoerd, die in de tijd daarna voor een duidelijk natter weertype gaan zorgen.

Dit is vanaf nu gerekend nog ruim anderhalve week vooruit en daarom nog onzeker; misschien dat het hogedrukgebied toch nog sterker blijkt te zijn, dan waar het Europese weermodel nu vanuit gaat. Voorlopig moeten we eerst de verwachting vanaf komend weekend goed in de gaten houden, want die zou de eerste langverwachte regen kunnen brengen